Czym są powięzi?

Pewnie nie raz słyszeliście termin w kontekście mięśni, sportu, kontuzji albo regeneracji. Nie potrafiliście jednak wytłumaczyć sobie czym są powięzi oraz do czego służą. Celem tego artykułu jest wytłumaczenie w zrozumiały sposób czym jest powięź, dlaczego jest praktycznie wszędzie w naszym organizmie, jak jest istotna oraz jak ją odpowiednio rozluźniać. Technik rozluźniania jest bardzo dużo i nie sposób ich omówić w krótkim artykule, potrzeba na to kilkuset godzin wykładów. Spróbuję omówić i pokazać sposób na rozluźnienie napiętych mięśni. Dzięki wprowadzeniu do rolowania zaczniesz się zastanawiać dlaczego tak późno wprowadziliście je do swoich „ćwiczebnych rytuałów”.

Powięź w naszym organizmie jest praktycznie wszędzie. Zbudowana jest z fibrocytów, włókien kolagenowych, ale aż w 70% z płynów. Najłatwiej posłużyć się przykładem kawałka mięsa, który nie raz mieliście w rękach przygotowując obiad. Ta biała, rozciągliwa błona otaczająca mięsień to powięź. Nie tylko otacza ona mięśnie, ale dzieli je na przedziały i łączy mięśnie z kośćmi poprzez system ścięgien i więzadeł. Powięź głęboka otacza również narządy wewnętrzne, kości, nerwy, naczynia krwionośne i limfatyczne. Jest praktycznie wszędzie w naszym organizmie. Zapewnia swego rodzaju rusztowanie i łączy ze sobą wszystkie grupy mięśniowe i połączenia stawowe. Nie jest rzadkością, że kiedy skręcisz staw skokowy, za jakiś czas możesz mieć problemy i ból z odcinkiem szyjnym kręgosłupa. To właśnie dzięki powięzi, a właściwie przez nią dochodzi do podobnych zaburzeń. Znając jej przebieg i wzajemne zależności możemy znaleźć i usunąć przyczynę bardzo wielu przewlekłych schorzeń. Zaczynając od bólu stopy, łydki i innych obszarów ciała, a kończąc na połączeniu czaszki z kręgosłupem, gdzie zaburzenie ruchomości powięzi i stawów kręgosłupa może manifestować się nie tylko ograniczeniem ruchu, ale bólem głowy, zawrotami oraz szumami usznymi.

Po co nam powięź?

1. Funkcja dźwigania – swoją rolę odgrywa poprzez podpór i stelaż dla włókien mięśniowych. Struktury takie jak nerwy, naczynia krwionośne i limfatyczne dzięki niej są przymocowane do otaczających struktur.

2. Funkcja stabilności i przenoszenia sił – stabilność tzw. dynamiczną łatwo pokazać na przykładzie siatkarza, który w momencie ataku uderza piłkę swoją kończyną górną z ogromną siłą. Rozciąga w ten sposób połączenia powięziowe by wygenerować jak największą siłę podczas samego uderzenia. Pokazuje to, że dopiero wykorzystanie potencjału całych grup mięśni daje dużo większy potencjał siły i dynamiki niż np. praca jednego mięśnia. Dzięki powięzi możliwe jest przenoszenie sił, by mięsień mógł wykonać zadany ruch, a staw był stabilny. Bez tego mięsień byłbym niczym galaretka i byłby zupełnie bezużyteczny.

3. Amortyzacja – nasze ciało ma wiele sposobów na amortyzację – krążki międzykręgowe (dyski). Powięź absorbuje energię i rozprasza ją dzięki czemu chroni mięśnie, narządy wewnętrzne czy nerwy przed nadmiernym rozciągnięciem czy uszkodzeniem pod wpływem np. uderzenia.

4. Funkcja obronna – chroni nasze ciało przed napięciami, stresem, siłami destrukcyjnymi. W pewnych miejscach naszego ciała jest bardzo sztywna, w innych natomiast elastyczna by umożliwić dany ruch, np. staw ramienny. Powięzi chronią tez narządy wewnętrzne a nawet wnikają w nie (płuca, wątroba). Stabilizują je, a z drugiej strony wyhamowują rozprzestrzenianie się patogenów takich jak bakterie czy wirusy.

5. Funkcja transportowa – dzięki tej zdolności odprowadzana jest chłonka. Płyn ten transportuje produkty przemiany materii jak i substancje odżywcze.

Jakie są zalety z rolowania powięzi?

Za pioniera rolowania uchodzi Moshe Feldenkrais. Trenował on sporty walki i zauważył, że rolowanie mięśni przyniosło mu ulgę w bólu kolan i pomogło rozluźnić mięśnie. Na początku warto wybrać elastyczny i miękki wałek, a później w miarę przyzwyczajenia wybrać twardszy. W ślad za Feldenkrais’em poszli inni, którzy z czasem modyfikowali wałki do rolowania i wprowadzali nowe ćwiczenia. Główne plusy rolowania to:

1. Rozluźnianie napiętych mięśni i powięzi
2. Poprawa ukrwienia mięśni
3. Poprawia ruchomość stawów i elastyczność mięśni
4. Szybsza regeneracja po-treningowa, zmniejszenie bólu po-treningowego (DOMS)
5. Większa odporność na kontuzje i urazy

Jak się rolować…